بشر بالفطره موجودي است كه حس همدردي دارد . تحقيقات نشان مي دهد وقتي كه نوزادي در بخش نوزادان گريه مي كند ديگر نوزاداني كه متعاقبا گريه سر مي دهند با اين كار اظهار همدردي خود را نسبت به نوزاد اول نشان مي دهند (پس دفعه آينده كه نوزاد شما هم زمان با شنيدن صداي گريه به گريه افتاد كمي عطوفت به خرج دهيد) البته به گفته جين نلسون ، درمانگر كودك، توانايي درك همدردي هنوز در اين سنين توسعه نيافته است .علم بر اين موضوع به معني ان نيست كه دست از آموزش همدلي برداريد.

براي مثال اگر كودك دو ساله ي شما به روي خواهرش دست بلند كرد به او بگوييد : وقتي كسي را كتك مي زني دردش مي گيرد . بايد اينجوري ناز كني ، چطوره ؟ خوبه ؟ البته با احتمال زياد با اعتراض و كج خلقي او روبه رو خواهيد شد و بايد اندكي زمان براي رسيدن به نتيجه مطلوب در نظر بگيريد.

چه كاري از دستتان بر مي آيد

احساسات و عواطف را نام گذاري كنيد

براي اين كودك هر يك از عواطف را بشناسد و از هم تميز دهد رفتارهاي او را توصيف كنيد .مثلا هنگامي كه كودك دو ساله تان انگشت آسيب ديده شما را مي بوسد به او بگوييد چقدر تو مهربوني ! واكنش شما به او مي آموزد كه عكس العمل او مورد توجه قرار گرفته و ارزشمند بر شمرده شده است . همجنين لازم است عواطف منفي را به او بياموزيد پس از تذكر آرام در مواقعي كه رفتار بدي از او سر مي زند ترسي به دل راه ندهيد .براي نمونه بگوييد: برادر كوچكت از اين كه جغجغه اش رو از دستش گرفتي خيلي ناراحت شد . حالا چكار كنم كه خوب بشه؟

از رفتار هاي حاكي از همدردي تعريف و تمجيد كنيد

وقتي كودك شما در حق كسي مهرباني مي كند صريحا به او بگوييد كه كار بسيار خوبي انجام داده است. آفرين تو خيلي مهربوني كه خرس كوچولوت رو به خواهرت دادي! خيلي خوشحالش كردي ببين چطور مي خنده؟

كودك دو ساله خود را تشويق نماييد تا از چگونگي احساس خودش و شما صحبت كند . با مشتاقانه گوش دادن به او نشان دهيد كه چگونگي احساساتش براي شما اهميت دارد . وقتي با شما صحبت مي كند مستقيما در چشمانش بنگريد و در ادامه صحبت هايش را تفسير كنيد . مثلا وقتي فرياد مي كشد هورا در پاسخ بگوييد خدا را شكر امروز خوشحالي اگر از او بپرسيد چرا خوشحالي به احتمال قريب به يقين نمي داند چه جوابي  بدهد . اما هيچ مشكلي در رابطه با صحبت در مورد خوشحال بودن نخواهد داشت.

به همين شكل از احساس خود براي او تعريف منيد : از اينكه منو زدي خيلي ناراحت شدم اگه نمي خواي اون كفشو بپوشي خوبه كه يه روش بهتري براي گفتنش پيدا كنيم به اين ترتيب او ياد مي گيرد كه اعمال و رفتارش بر ديگران تاثير مي گذارد مفهومي كه درك آن براي بچه هايي در اين سنين بسيار سخت است.

توجه او را به رفتارهاي ديگران معطوف بداريد

به فرزند خود بياموزيد رفتار خوب را ببيند مثلا بگوييد : آن خانومي را كه در سوپر در جمع كردن وسايلمون كه روي زمين ريخته بود كمك كرد ،يادت هست؟واقعا زن خوبي بود و باعث شد ناراحتي ام را فراموش كنم و دوباره شاد بشم . به اين وسيله كودك دو ساله تان بيش از پيش متوجه تاثير عاطفي رفتار انسان ها بر يكديگر مي شود .در ضمن مي توانيد مثال هاي خوبي در كتاب ها بيابيد و به آن ها اشاره كنيد براي نمونه نظر او را در مورد احساس سگي كه در فلان داستان گم شده بود بپرسيد يا اين كه دليل شادي و خنده دختر كوچولوي داستان ديگري را سوال كنيد.از او بپرسبد اگر به جاي آنها بود چه احساسي داشت و چه عكس العملي نشان مي داد . چنين بحث هايي باعث مي شود كه او احساس و عواطف ديگران را درك كند و آن ها را با حالات دروني خود مقايسه كند .

اصول ادب را به او ياد دهيد

اساسي ترين روش براي ابراز توجه و احترام خود به ديگران پيش گرفتن رفتارهاي خوب و متين است .در هر زماني كه كودك شما زبان به گفتار باز كند،هم زمان مي تواند گفتن خواهش مي كنم و متشكرم را نيز شروع نمايد توضيخ دهيد كه وقتي مودب است تمايل بيشتري به همراهي و ياري او داريد تا موقعي كه امري صحبت مي كند . البته چنانچه خودتان نسبت به او مودب باشيد بيش از هزاران قانون و توضيح ارزش دارد . كلمات لطفا و متشكرم را در صحبت هاي روزمره با او به طور معمول به كار بريد به اين ترتيب كودك شما ياد مي گيرد كه چنين كلمات و عباراتي ،بخشي از مكالمات عادي و روزمره در خانه و اماكن عمومي هستند .

براي كنترل فرزندتان از اخم و عصبانيت استفاده نكيند

اگرچه وقتي كودك دو ساله تان برادر كوچكتر خود را مي زند عصباني مي شويد اما از كوره در نرويد و از عصبانيت خود براي كنترل و اداره او استفاده نكنيد . آموزش از طريق مثال زدن و ارائه دستورالعمل ها به خصوص در اين سن موثر تر است . با ابراز عصبانيت آن ها عقب نشيني كرده و صحنه را ترك مي كنند . بنابريان به جاي اين كار با او هم دل شويد . در اين مواقع لحظه اي به خود وقت دهيد تا آرامش از دست رفته را باز يابيد . سپس محكم و جدي بگوييد : مي دونم كه خلي عصباني بوده اما نبايد برادرت را مي زدي چوك دردش مي گيره و با اين كار منو هم ناراحت مي كني پس حالا لطفا اونو ببوس و بگو ببخشيد .

كارهاي كوچك را به فرزندتان محول كنيد

طبق تحقيقات كودكان عموما به موازات مسووليت پذيري توجه و نوع دوستي را نيز ياد مي گيرند . بچه ها در دو سالگي عاشق انجام كارهاي كوچك هستند و خصوصا وظايف كوچك مثل غذا دادن به حيوان خانگي ،حس همدردي را به خوبي به آنه مي آموزد و آن وقتي به نقطه اوج مي رسد كه با تعريف و تمجيد ما همراه شود : ببين سگ كوجولومون چه جوري دمش را تكون مي ده ! تو خيلي باهاش مهربوني . اون واقعا خوشحاله كه تو بهش غذا مي دي .

الگو باشيد و از مثال هاي خوب استفاده كنيد

اعمال محبت آميز شما روش هاي بسيار خوبي براي آموزش همدردي با كودكان است . وقتي كه براي خانوم بارداري و يا شخص مريضي  در همسايگي خود غذا مي بريد او را نيز همراه خود ببريد . بگذاريد در جمع آوري لباس هايي كه مي خواهيد به محل جمع آوري اعانات بدهيد كمك كند . مي توانيد به آساني براي او توضيح دهيد كه گاهي اوقات افرادي هستند كه غذا و لباس كافي ندارند و شما بايد آنها را ياري كنيد .